تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل چهارم)
در تاریخچه بازی‌های ویدئویی، ارائه نسل چهارم سامانه‌های بازی ویدئوی از اهمیت بالایی برخوردار است. این نسل از کنسول‌ها که در رتبه‌بندی خود، کنسول‌های ۱۶-بیتی به‌شمار می‌آیند، برای نخستین بار در ۳۰ اکتبر ۱۹۸۵ وارد بازار شدند. آغاز این عرضه با ارائه کنسول توربوگراف‌اکس-۱۶ شرکت ان‌ای‌سی بود. گرچه NEC شرکتی بود که نخستین کنسول در این نسل را عرضه نمود، اما رقابت و سلطه بر بازارهای مطبوع، در ادامه دراختیار نینتندو و سگا قرار گرفت. نینتندو با عرضه سوپر نینتندو و سگا با کنسول سگا مگا درایو انحصار بازارها و رقابت در این عرصه را به شکلی جدی ادامه دادند.






نینتندو با اتکا به تجربه‌ی بسیار موفق خود در نسل سوم کنسول‌های بازی ویدئویی توانست به خوبی این موفقیت را تداوم بخشیده و بازارهای بزرگ و معتبری را برای خود ایجاد کند. ازسویی دیگر شرکت سگا، با اتکا به تجارب پیشین و نوآوری‌های ارزنده‌ای چون بازی سونیک خارپشت توانست تا رقابت تنگاتنگی با نینتدو داشته باشد. گرچه سونیک محبوبیت فراوانی را کسب کرد، اما رقیبی بسیار قدرتمند به نام ماریو همواره دربرابر او قرار داشت. این بازی‌ها محبوبیت گسترده‌ای در سطح جهانی پیدا کرده و ادامه‌هایی نیز برای آن‌ها ساخته شد.
کنسول‌های نسل چهارم با رسانه‌ی کارتریج سرگرمی را برای مخاطبان خود ایجاد می‌کردند. همچنین به همراه کنسول‌های این نسل، افزونه‌هایی نیز ارائه شد. مانند سگا سی‌دی که افزونه‌ای برای استفاده از لوح فشرده مخصوص در کنسول سگا مگا درایو بود.





توربوگراف‌اکس-۱۶

توربوگراف‌اکس-۱۶ که با نام کامل TurboGrafx-16 Entertainment SuperSystem و در ژاپن با نام PCエンジン, Pī Shī Enjin - PC-Engine شناخته می‌شود، یک کنسول بازی می باشد که در تاریخ ۳۰ اکتبر ۱۹۸۷ در ژاپن و در تاریخ ۲۹ آگوست ۱۹۸۹ در آمریکای شمالی عرضه شد و توسط شرکت‌های ان‌ای‌سی و هادسون سافت طراحی گردید.
توربوگراف‌اکس-۱۶ دارای یک پردازنده ۸ بیتی و دو پردازنده گرافیکی ۱۶ بیتی با تواتایی نمایش همزمان ۴۸۲ رنگ از پالت ۵۱۲ رنگی می‌باشد. ابعاد آن ۱۴x۱۴x۳/۸ سانتی‌متر می‌باشد که کوچکترین کنسول بازی ساخته شده تا به حال می‌باشد. (کتاب رکوردهای گینس ویرایش گیمره)






توربوگراف‌اکس-سی‌دی

توربوگراف‌اکس-۱۶ نخستین کنسول بازی است که می توانست از لوح فشرده به صورت لوازم جانبی اختیاری استفاده کند. توربوگراف‌اکس-سی‌دی در ۱ آگوست ۱۹۹۰ با قیمت ۳۹۹ دلار به بازار عرضه شد.





سگا مگا درایو

سگا مگا درایو (به انگلیسی: Sega Mega Drive) و (به ژاپنی: メガドライブ Mega Doraibu) نام یک کنسول بازی ویدئویی نسل چهارم است که توسط شرکت سگا ساخته شد. سگا مگا درایو برای نخستین بار در ۲۹ اکتبر سال ۱۹۸۸ در ژاپن منتشر شد. ویرایش دیگری از این کنسول با نام سگا جنسیس (به انگلیسی: Sega Genesis) در ۱۴ آگوست ۱۹۸۹ (در منطقه آمریکای شمالی) منتشر شد. این کنسول در ۳۰ نوامبر ۱۹۹۰ در مناطق پال نیز پخش شد.
سگا مگا درایو یک کنسول از نسل چهارم کنسول‌های بازی رایانه‌ای است که در میان هم نسل‌های خود، نخستین محصولی بود که تلاش کرد تا سهم عمده‌ای از بازار فروش مناطق اروپا و آمریکای شمالی را در اختیار گیرد. درابتا هدف آن بود که کنسول مگا درایو یک رقیب جدی برای نینتندوان‌ای‌اس باشد اما پس از دوسال، نینتندو کنسول سوپر نینتندو را روانه بازارها کرد. این سرآغازی برای رقابت میان این دو کنسول ۱۶-بیتی بود که از سال ۱۹۸۸ آغاز و با انتشار آخرین بازی برای این نسل در برزیل به پایان رسید.
مگادرایو گرچه کنسول بسیار موفقی در زمینه فروش بود، اما هرگز برآوردهای اولیه را نتوانست پوشش دهد. به هر حال، بازی‌های منتشر شده برای این کنسول، همچنان برای بازیبازان، کاربران و علاقه‌مندان به این صنعت، محبوب و به یاد ماندنی است.

وب‌گاه آی‌جی‌ان نام این کنسول را از میان ۲۵ کنسول مورد اشاره خود در رده پنجم بهترین کنسول‌های بازی در تمام دوران‌ها قرار داد.





سوپر نینتندو
سوپر نینتندو انترتیمنت سیستم(به انگلیسی: Super Nintendo Entertainment System) یا سوپر ان‌ای‌اس (یا SNES و Super Nintendo) یک کنسول ۱۶-بیتی منتشر شده توسط نینتندو و برای اروپا، آمریکای شمالی، استرالزی و آمریکای جنوبی در بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۳ است . در ژاپن و آسیای جنوبی این کنسول با نام سوپر فامیلی کامپیوتر و یا سوپر فامی‌کام(به ژاپنی: スーパーファミコン) منتشر شد.این کنسول پرفروش‌ترین کنسول نسل چهارم(۱۶ بیتی) به شمار می‌آید.





تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل پنجم)

در تاریخچه بازی‌های ویدئویی نسل پنجم کنسول‌ها، در فرمانرو کنسول‌های ۳۲-بیتی دسته‌بندی می‌گردند. البته در میان کنسول‌های این نسل، هستند مورادی که این دسته بندی را نقض نموده‌اند. نینتندو ۶۴ کنسولی ۶۴-بیتی بود که در حیطه کنسول‌های نسل پنجمی قرار می‌گیرد. پشتیبانی از فضاهای سه‌بعدی در زمینه طراحی بازی، از ویژگی‌های نوینی بود که با ارائه کنسول‌های این نسل، محبوبیت یافته و ادامه یافت. کنسول‌های نسل پنجمی در بازه‌ی زمانی ۱۹۹۳ تا ۲۰۰۳ عرضه شدند. سگا سترن سگا در سال ۱۹۹۴، پلی‌استیشن سونی در سال ۱۹۹۴، نینتندو ۶۴ نینتندو در سال ۱۹۹۶، اصلی‌ترین و محبوب‌ترین کنسول‌های عرضه شده در این نسل هستند.
تقسیم‌بندی کنسول‌ها برپایه مقدار توانایی پردازشگر آن‌ها در مقدار بیت پردازش شده، از نسل سوم کنسول‌های بازی رونق یافت. زمانی که ژاپنی‌ها ابتکارعمل را از آمریکا دراختیار گرفتند و بازارهای بزرگی را در این صنعت به خود اختصاص دادند. اما این تقسیم‌بندی، نمی‌توانست تقسیم‌بندی درستی باشد. نمونه بارز آن کنسول نینتندو ۶۴ شرکت نینتندو بود که با پردازشگری قدرتمند، از رسانه کارتریج استفاده می‌کرد. این کنسول با توجه به پردازشگر ۶۴-بیتی خود در برابر هم‌نسل‌های ۳۲-بیتی‌اش، و همچنین نفوذ و تجربه بالای سازنده خود، نتوانست تا بازارهای قابل توجهی را در قیاس با پلی‌استیشن به خود اختصاص دهد. گرچه بازاریابی قوی شکل گرفت اما محبوبیت تنها معطوف به بازاریابی نشد و ویژگی‌های منحصر به‌فرد پلی‌استیشن، همواره یک سد بزرگ دربرابر نینتندو ۶۴ بود.

کنسول‌های این نسل، برای نخستین بار در این عرصه، به شکل گسترده و پیش‌فرض از رسانه لوح فشرده استفاده نمودند.





۳دی‌او

۳دی‌او (به انگلیسی: ۳DO Interactive Multiplayer) که به اختصار ۳DO نیز نامیده می‌شود، نام یک کنسول بازی ویدئویی از نسل پنجم است که برای نخستین بار در سال ۱۹۹۳ توسط شرکت پاناسونیک عرضه شد. در سال ۱۹۹۴، دو شرکت سانیو و شرکت ال‌جی ویرایش دیگری از سخت‌افزارهای این کنسول را ارائه کردند. این کنسول با درنظرگرفته شدن سخت‌افزارهای جدید، توسط شرکت سازنده مورد بازنگری قرار گرفت و توسط گروهی جدید یعنی دیو نیدل و آرجی میکل طراحی شد.
۳دی‌او با وجود آن‌که دچار یک ارتقاء محسوس در زمینه طراحی و عرضه خود شده بود (از جمله آن‌که در مجله تایم به عنوان محصول سال ۱۹۹۴ نام برده شده بود) اما قیمت بالای آن ٫۹۵ دلار) مانع از آن شد که به موفقیت‌های بالای به دست امده توسط رقیبانش، نینتندو و سگا دست یابد. این سامانه بازی ویدئویی در ۴ اکتبر ۱۹۹۳ در آمریکای شمالی و در ۲۰ مارس ۱۹۹۴ در ژاپن وارد بازار شد.

وب‌گاه آی‌جی‌ان این کنسول را در میان ۲۵ کنسول مورد اشاره خود، در رده ۲۲ برترین کنسول‌های بازی رایانه‌ای در تمام دوران‌ها قرار داد.





سگا سترن

سگا سترن (به انگلیسی: Sega Saturn) (به ژاپنی: セガサターン Sega Satān)، یک کنسول بازی ویدئویی ۳۲-بیتی است که برای نخستین بار در ۲۲ نوامبر ۱۹۹۴ در ژاپن وارد بازار شد. این کنسول بازی نسل پنجمی در ۱۱ می ۱۹۹۵ در آمریکای شمالی و ۸ ژوئیه همان سال در اروپا و مناطق استرالزی عرضه شد.
زمانی‌که این کنسول در ژاپن دارای محبوبیت و فروشی قابل توجه بود، اما در رقابت با دو کنسول رقیب خود، یعنی پلی‌استیشن و نینتندو ۶۴ در بازارهای آمریکای شمالی و اروپا شکست خورد.
براساس مقاله منتشر شده گیم‌پرو در ژوئیه ۲۰۰۷، آمار فروش این کنسول، از فروش ۹٫۵ میلیون نسخه‌ای در سطح جهانی حکایت دارد.

در سال ۲۰۰۹، وب‌گاه تخصصی آی‌جی‌ان، سگا سترن را در رده ۱۸ بهترین کنسول‌های بازی‌های رایانه‌ای در همه دوران‌ها از ۲۵ کنسول مورد اشاره خود قرار داد.






مشخصات فنی

پردازشگر: ۲ × Hitachi SH-۲ ۳۲-بیت (۲۸٫۶ مگاهرتز)
مدیا: لوح فشرده
کنترلر: دو ورودی کنترلر اختصاصی
گرافیک: VDP۱ و VDP۲
خدمات برخط: سگانت







بازی‌ها

Die Hard Arcade
Die Hard Trilogy
Digimon BOX Light & Dark
رستاخیز
رزیدنت ایول
جنگنده مجازی ۲
SimCity ۲۰۰۰
Sonic 3D Blast
مبارزان خیابانی آلفا
مبارزان خیابانی آلفا ۲
مبارزان خیابانی آلفا ۳
توم ریدر
مورتال کامبت ۲






نینتندو ۶۴

نینتندو ۶۴ (به انگلیسی: Nintendo 64) (به اختصار N64) سومین کنسول ویدئویی نینتندو برای بازار جهانی است. این کنسول به خاطر پردازنده ۶۴ بیت خود، ان۶۴ نامگذاری و در ۲۳ ژوئن ۱۹۹۶ در ژاپن عرضه شد. نیز در ۲۹ سپتامبر همان سال در آمریکای شمالی، در ۱ مارس ۱۹۹۷ در اروپا و استرالی (عرضه در فرانسه ۱ سپتامبر)، و در ۱۰ دسامبر ۱۹۹۷ در برزیل انتشار یافت.

این دستگاه، آخرین کنسول خانگی شرکت نینتندو است که از کارتریج برای عرضهٔ بازی استفاده می‌کند. در کنسول بعدی نینتندو گیم‌کیوب از فرمت مینی‌دی‌وی‌دی و در کنسول بعد از آن وی دیسکهایی با اندازه استاندارد دی‌وی‌دی برای عرضه بازی استفاده شده است. اگرچه در دسته‌های سری گیم بوی استفاده از نوار ادامه یافت. عرضهٔ نینتندو ۶۴ در سال ۲۰۰۱ در ژاپن و در سال ۲۰۰۲ در آمریکای شمالی و مناطق پال، به علت ورود گیم‌کیوب متوقف شد.

ان۶۴ به همراه دو بازی سوپر ماریو ۶۴ و پیلوت‌وینگز ۶۴ و در ژاپن به همراه بازی سومی با نام سایکیو هابو شوگی عرضه شد. قیمت پیشنهادی ان۶۴ در هنگام ورود به بازار ۱۹۹ دلار آمریکا بود و به میزان ۳۲٫۹۳ واحد میلیون از این کنسول فروخته شد.





تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل ششم)
کنسول‌هایی که برمبنای درجه‌بندی با مقیاس مقدار بیت، در فرمانرو کنسول‌های ۱۲۸-بیتی هستند. این نسل از کنسول‌های بازی ویدئویی از پردازشگر قدرتمند ۱۲۸-بیتی برخوردار بوده و قدرت زیادی را برای پردازش محیط‌های پویای سه‌بعدی دراختیار داشتند. ازدیگر ویژگی‌های کنسول‌های این نسل، بازگشت سازندگان آمریکایی به این عرصه و حضور جدی آنان در زمانی بود که ژاپنی‌ها بازارها و انحصار این صنعت را به شکلی سنتی دراختیار داشتند. نخستین کنسول این نسل توسط شرکت سگا ارائه گشت. زمانی‌که سگا در سال ۱۹۹۸، با عرضه دریم‌کست نخستین کنسول ۱۲۸-بیتی را معرفی کرد. سونی با پلی‌استیشن ۲، نینتندو با گیم‌کیوب و سرانجام مایکروسافت با کنسول ایکس‌باکس، هرکدام به‌گونه‌ای برای افزایش نفوذ خود در بازارهای این صنعت برآمدند. همچنین در این نسل، تعدادی کنسول بازی دستی نیز عرضه شد. که برخی از آن‌ها مانند گیم بوی ادوانس با اقبال کم‌نظیری روبه‌رو شد. سر انجام با توقف عرضه پلی‌استیشن ۲ در ۴ ژانویه ۲۰۱۳ میلادی، دوران نسل ششم کنسولهای بازی،‌خاتمه یافت.





تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل هفتم)
نسل هفتم کنسول‌های بازی، از دیدگاه فنی، نسبت به نسل ششم دچار پیشرفت‌های جهش‌وار شده اند. نخستین کنسول این نسل توسط مایکروسافت ارائه گشت. مایکروسافت در ۲۲ نوامبر سال ۲۰۰۵ کنسول ایکس‌باکس ۳۶۰ را عرضه نمود. این درحالی بود که مایکروسافت، پیش از این تجربه عرضه کنسول را در کنسول‌های نسل ششم داشت. هرچند به‌لحاظ نفوذ در بازارها و فروش، ایکس‌باکس از دو رقیب خود شکست خورد، اما یک تجربه بزرگ برای مایکروسافت به حساب می‌آمد. سونی با پلی‌استیشن ۳ و نینتندو با وی نیز در این نسل از کنسول‌ها نیز حضور داشتند. ویژگی بارز این نسل از کنسول‌ها، توانایی بسیار بالای آن‌ها در زمینه پردازش بسیار قوی در زمینه محیط‌های سه‌بعدی، کیفیت بسیار بالای صوتی و تصویری، پشتیبانی گسترده خدمات آنلاین، افزونه‌ها و امکانات جانبی جالب و نوآورانه بود.





تاریخچه کنسول‌های بازی‌های ویدئویی (نسل هشتم)

پرده برداری از نخستین کنسول جدیدتر از نسل هفتم توسط شرکت نینتندو با کنسول وی یو آغاز شد. نینتندو کنسول نسل جدید خود را برای نخستین بار در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۲ عرضه نمود. سونی و مایکروسافت نیز با فاصله‌ای یک ساله در تاریخ‎های ۱۵ و ۲۲ نوامبر ۲۰۱۳، به ترتیب کنسول‌های نسل جدید خود را با نام‌های پلی‌استیشن ۴ و ایکس‌باکس وان عرضه نمودند. در عرصه کنسول‌های دستی نیز نینتندو پرچم‌دار آغاز این نسل بود و در فوریه ۲۰۱۱ کنسول دستی نینتندو ۳دی‌اس را عرضه کرد. در دسامبر همان سال، سونی نیز با عرضه پلی‌استیشن ویتا پا به میدان رقابت با نینتندو در دنیای کنسول‌های دستی شد.

نسل هشتم کنسول‌های بازی همزمان با اوج گیری فروش و محبوبیت دستگاه‌های جدیدتری چون تلفن همراه هوشمند، تبلت و تلویزیون هوشمند همراه بوده است. با توجه به گسترش روزافزون این دستگاه‌ها، برخی تحلیل‌گران از احتمال اینکه نسل هشتم، آخرین نسل از کنسول‌های بازی باشد خبر می‌دهند. در سال ۲۰۱۳ درآمد حاصل از بازی‌های عرضه شده بر روی اندروید از میزان درآمد بازی‌های کنسول‌های دستی پیشی گرفت؛ حال آن‌که در رتبه دوم این فهرست، بازی‌های عرضه شده برای آی‌اواس قرار داشت. در سال مالی ۲۰۱۳، نینتندو تنها ۲۳/۷ میلیون نسخه از هر نوع کنسول خود به فروش رساند، در حالی که اپل توانست با فروش ۵۸٫۲ میلیون نسخه آی‌پد را در سال مالی ۲۰۱۲ را به ثبت برساند.

در نسل هشتم کنسول‌های بازی، می‌توان به رشد چشمگیر فعالیت Advanced Micro Devices در ساخت پردازشگر برای کنسول‌ها اشاره کرد به طوری که دو کنسول از سه کنسول اصلی این نسل از پردازشگرهای AMD استفاده می‌کنند. همچنین هر سه کنسول اصلی این نسل از GPU‌های شرکت AMD استفاده نمودند. البته سونی، نینتندو و مایکروسافت تا زمان عرضه کنسول‌های خود از این موضوع آگاهی نداشتند. این کنسول‌ها همچنین از ارتباط بسیار گسترده‌تر تحت شبکه نسبت به کنسول‌های نسل پیش هستند.





وی یو
کنسول بازی وی یو (به انگلیسی Wii U به ژاپنی ウィー・ユー, Wī Yū) کنسول بازی خانگی جدید شرکت نینتندو است به عنوان جانشین وی معرفی شده‌است. به احتمال زیاد این کنسول در سال ۲۰۱۲ عرضه خواهد شد. این کنسول در کنفرانس خبری نینتندو در نمایشگاه الکترونیک اکسپو ۲۰۱۱ در ۷ جون ۲۰۱۱ میلادی معرّفی شد. گفته شده که این کنسول به نسل هشتم کنسول‌های بازی تعلق دارد.
وی یو ششمین کنسول بازی نینتندو می‌باشد و نخستین کنسول این شرکت است که قابلیت نمایش ویدیوی اچ‌دی با کیفیت ۱۰۸۰P را دارد. از ویژگی‌های این کنسول دارا بودن یک کنترلر جدید با قابلیت صفحه لمسی است. این کنترلر این امکان را دارد که بازی‌ها را به تنهایی و حتی بدون تلویزیون نشان دهد. این دستگاه به طور کامل قابلیت سازگاری با بازی‌های وی را با استفاده از وی ریموت و تخته تعادل وی را دارد. با این وجود امکان سازگاری عقبرو با بازی‌های نینتندو گیم‌کیوب را ندارد.





پلی‌استیشن ۴
پلی‌استیشن ۴ (به انگلیسی: PlayStation 4) نام یک کنسول بازی رایانه‌ای خانگی از نسل هشتم است که از سوی شرکت سرگرمی کامپیوتری سونی عرضه شده‌است. این کنسول نخستین بار در ۲۰ فوریه ۲۰۱۳ در یک کنفرانس اختصاصی از سوی سونی که در شهر نیویورک بر‌گزار شده بود معرفی شد. در این کنفرانس خود کنسول نمایش داده نشد و تنها از دستهٔ جدید دال‌شاک ۴ و پلی‌استیشن آی جدید رونمایی شد. این کنسول در تاریخ ۱۵ نوامبر ۲۰۱۳ در آمریکای شمالی و در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۳ در اروپا و استرالیا عرضه شده‌است، و در نسل هشتم کنسول‌های بازی رایانه‌ای با نینتندو وی یو و مایکروسافت ایکس‌باکس وان به رقابت می‌پردازد.






ویژگی‌های کنترلی

در طول کنفرانس اختصاصی معرفی این کنسول سونی از دسته جدید دال‌شوک ۴ و در ای۳ ۲۰۱۳ از نسل بعد دوربین پلی‌استیشن به طور انحصاری برای این کنسول پرده برداری کرد.






ویژگی‌های آنلاین

این کنسول در زمینه قابلیت‌های آنلاین ویژگی‌های جدیدی از جمله امکان بازی کردن در حین دانلود بازی، قابلیت اشتراک گذاری فراوان نظیر قابلیت مشاهده بازی توسط دیگران در حین بازی و امکان مجانی بازی کردن بازی‌ها به صورت آزمایشی پیش از خرید را فراهم آورده است، همچنین سرویس‌های فیس‌بوک و شبکه استریم ویدیویی Ustream نیز با پلی‌استیشن ۴ سازگار شده‌اند و دسترسی به آن‌ها نیز وجود دارد. همچنین برای دسته جدید دال‌شوک ۴ دکمه اشتراک گذاری قرار داده شده که به وسیله آن به امر اشتراک گذاری تسریع بخشیده می‌شود.






بازی‌ها

بازی‌ها در پلی‌استیشن ۴ همانند نسل قیلی فاقد قفل منطقه‌ای هستند، بنابراین بازی‌های خریداری شده در یک منطقه توانایی اجرا در بر روی کنسول‌های مناطق دیگر را خواهند داشت. در حال حاضر بیش از ۹۰ بازی برای این کنسول قدرتمند تایید شده است که بیش از ۳۰ عنوان آن انحصارا برای این کنسول در دست ساخت است. از جمله عنواین انحصاری تایید شده برای این کنسول می‌توان به بازی‌های قتلگاه: شدو فال، باشگاه رانندگی، بدنام: فرزند دوم که توسط خود سونی انتشار می‌یابند و همچنین دو شرکت ژاپنی کپ‌کام و اسکوئرانیکس دو بازی دیپ‌داون و فاینال فانتزی ۱۴ را به صورت انحصاری برای این کنسول در دست ساخت دارند.






سخت‌افزار

در این کنسول بازی برای اولین بار است که در خانواده پلی‌استیشن از پردازنده‌ای با معماری x86 و همچنین ساخت ای‌ام‌دی استفاده می‌شود. این کنسول بازی مجهز به یک APU (واحد پردازش شتاب داده شده) که دارای ۸ هسته قدرمند AMD Jaguar و پردازشگری گرافیکی که بر اساس معماری AMD GCN طراحی شده است و توانایی پردازش ۱٫۸۴ ترافلاپ را دارد می‌باشد و همچنین این کنسول بازی دارای ۸ گیگابایت حافظه جانبی از نوع GDDR5 با پهنای باند ۱۷۸ گیگابایت بر ثانیه می‌باشد.






اظهار نظرها

ای‌ام‌دی سازنده اصلی پردازنده این کنسول بازی اعلام داشت که آنان برای ساخت پردازنده پلی استیشن ۴ از جدیدترین فناوری‌های خود بهره برده‌اند و پردازنده پلی‌استیشن ۴ یکی از بهترین دستاوردهای آن‌ها می‌باشد.

انویدیا یکی از بزرگترین تولید کنندگان پردازنده‌های گرافیکی و رقیب اصلی ای‌ام‌دی در این صنعت و همچنین سازنده پردازنده گرافیکی پلی‌استیشن ۳ موسوم به RSX اعلام داشت که قدرت پردازنده گرافیکی پلی‌استیشن ۴ یک سوم قدرت یکی از قویترین پردازنده‌های گرافیکی این شرکت موسوم به Geforce GTX Titan می‌باشد و همچنین این کنسول بازی در مقایسه با رایانه‌های شخصی قدرتمند فعلی بسیار ضعیف تر است و توانایی مقابله و رقابت با آن‌ها را ندارد.

ای‌ام‌دی در جواب اظهار نظرهای انویدیا اعلام داشت: ما با پلی‌استیشن ۴ تجربه جدیدی ایجاد کردیم که انویدیا در ایجاد آن ناتوان بود.

مدیر عامل استدیویی یوبی سافت مونترال، آقای Yannis Mallat در گفتگویی که با CVG داشت، در مورد پلی استیشن ۴ اعلام داشت: این یک سورپرایز بزرگ است. زیرا معماری این کنسول برای ما بسیار آشنا و ساده‌تر است. من فکر می‌کنم که با توجه به این مبلغی که به ما پرداخته شده است، ما قادر هستیم برای کنسول پلی استیشن ۴، عناوینی را بسازیم که همانند رایانه‌های شخصی قدرتمند باشد. زیرا از پیچیدگی کمتری برخوردار است.

آقای Rajat Taneja مدیر ارشد بخش فناوری شرکت الکترونیک آرتز در مورد پلی استیشن ۴ اعلام داشت که این کنسول بازی حدود ۸ الی ۱۰ برابر قوی‌تر از کنسول پلی استیشن ۳ می‌باشد و سونی توانسته است با پلی استیشن ۴، جهش بزرگی را در این صنعت ایجاد کند.

مایکروسافت سازنده کنسول ایکس باکس و رقیب اصلی سونی در این صنعت اعلام داشت که ما از پلی استیشن ۴ نگران نیستیم و همچنین سازندگان از طرح نهایی ایکس باکس نسل بعد خبر دارند و همین‌طور آن‌ها از طرح و معماری این کنسول راضی هستند و آن را ستایش می‌کنند.

۸ گیگابایت حافظه جانبی GDDR5 این کنسول بازی موجب رضایت خاطر و همچنین واکنش‌ها و اظهار نظرهای مثبت زیادی از سوی بازیسازان شد.

عملکرد ضعیف این کنسول در اجرای دموی موتور گرافیکی جدید اپیک گیم موسوم به آنریل انجاین ۴ در مقایسه با نسخه دیگری از این دمو که بر روی یک رایانه شخصی مجهز به یکی از پردازنده‌های گرافیکی قدرتمند انویدیا موسوم به Geforce GTX 680 اجرا می‌شد موجب به اظهار نظرهای مختلفی پیرامون پلی‌استیشن ۴ و نسل بعدی کنسول‌های بازی شد.





اکس‌باکس وان
اکس‌باکس وان (به انگلیسی: Xbox One) کنسول جدید معرفی شده توسط مایکروسافت در ۲۱ می ۲۰۱۳ و از نسل هشتم کنسول‌های بازی است. این کنسول جانشین اکس‌باکس ۳۶۰ شده‌است. طبق برنامه ریزی ها، اکس‌باکس وان ابتدا روز ۲۲ نوامبر ۲۰۱۳ در آمریکای شمالی، تعدادی کشورهای اروپایی، استرالیا و نیوزیلند و بعد در ژاپن و سپس باقی کشورهای اروپایی عرضه و به فروش خواهد رسید.






بازی‌ها

تعدادی از عناوین مشهوری که قرار است برای کنسول اکس‌باکس وان توسعه یابند به شرح زیر هستند:

Call of Duty: Ghosts
FIFA 14
Forza Motorsport 5
NBA Live 14
Madden NFL 14
Quantum Break
Rape Simulator 2013
assassins creed iv(4)black flag
watch dogs
minecraft

Ryse






هارد دستگاه

بعداز بازکردن قاب و رسیدن به مادربورد کنسول Xbox One میتوایند فن بزرگ و درایور Blu-ray/DVD این کنسول را مشاهده کنید که رو هارد 500 گیگابایتی قرار گرفته است. درایور Blu-ray/DVD این کنسول از طریق یک کابل SATA II به مادربورد کنسول متصل شده است. برای رسیدن به هارد ابتدا کابل برق و SATA II درایور را جدا میکنیم. برای مشاهده چیپ های درایور بلوری میتوانید قاب آن را که توسط 8 پیچ چهار گوش احاطه شده است باز کنید. چیپ های موجود بر روی بورد درایور شامل:

چیپ Microsoft MS0DDDSPB1 1326-BTSL ATNGS501
چیپ 37T AVY7 و که توسط صنایع Texas Instruments ساخته شده است.

پس از جدا سازی کامل درایور Blu-ray/DVD به هارد 2.5 اینچی میرسیم که از رابط SATA II برای ارتباط با مادربورد استفاده میکند.این هارد دیسک متعلق به سری Spinpiont سامسونگ با کد M8 ST500LM012 است. سرعت چرخش این هارد 5400 دور در دقیقه است که به همراه یک کش 8MB با رابط SATA II 3.0 مدل 3 گیگابایت بر روی کنسول Xbox One قرار گرفته است. سایت معتبر و مطرح Newegg بررسی مطلوبی از این درایور انجام داده است که دراینجا میتوانید مشاهده کنید.





نینتندو ۳دی‌اس

نینتندو ۳دی‌اس (به انگلیسی: Nintendo 3DS) نوعی کنسول بازی دستی است که شرکت نینتندو آن را ساخته. این کنسول جایگزین خانواده دی اس و دی اس آی می باشدکه در ۲۳ مارچ ۲۰۱۰ در نمایشگاه اکسپو ۲۰۱۰ معرفی شد و در ۲۶ فوریه ۲۰۱۱ در بازار ژاپن ارایه گردید از قابلیت‌های این کنسول نمایش بازی‌ها به صورت برجسته‌بینی بدون نیاز به عینک سه‌بعدی می‌باشد و دارای دو نمایشگر خواهد بود و ویژگی تاچ اسکرین (صفحه لمسی) دارد از حیث کیفیت جلوه‌های گرافیکی اچ‌دی مشابه کنسول‌های ایکس‌باکس ۳۶۰ و پلی‌استیشن ۳ عمل می‌کند. نینتندو قصد دارد با عرضهٔ کنسول بسیار قدرتمند سه‌دی‌اس، کنسول دستی پلی‌استیشن همراه و آی‌پاد را پشت‌سر بگذارد، پروفسور لایتون و نقاب معجزه پرفروشترین بازی این کنسول در زمان عرضه اولیه آن می‌باشد که ۱۱۹۵۹۱ نسخه را در زمان فروش اولیه کنسول فروخته و پیش از یک ماه از انتشار کنسول موفق به فروش ۲۰۷۸۸۵ نسخه گردیده.






بازتاب‌ها

کاز هیرای مدیر عامل شرکت سونی از تکنولوژی به کار رفته در سه‌دی‌اس انتقاد کرده و می‌گوید، سه‌دی‌اس از دقت کافی برخوردار نیست. نینتندو توصیه کرده‌است کودکان زیر هفت سال از سه‌دی‌اس استفاده نکنند. سه‌دی‌اس می‌تواند برای کودکان زیر هفت سال همراه با مشکلاتی باشد، دلیل آن هم این است که عضلات چشم در کودکان زیر هفت سال هنوز کاملاً شکل خود را پیدا نکرده‌اند. البته این مسئله برای فیلم‌های سه‌بعدی نیز صادق است. هاروهیرو سوجیموتو، مدیر عامل شرکت کپ‌کام به قابلیت‌های سه‌بعدی سه‌دی‌اس بشدت ابراز علاقه کرده‌است. البته وی اذعان داشته بیشتر علاقه دارد تا ببیند نینتندو در ساخت این دستگاه چه درس‌هایی از محصولات شرکت اپل گرفته‌است. در مقابل ساتورو ایواتا، مدیرعامل نینتندو تاکید کرد این شرکت در طراحی و ساخت سه‌دی‌اس، هرگز از آی‌فون یا آی‌پاد الهام نگرفته‌است.






ویژگی‌ها

نینتندو سه‌دی‌اس برای تجربه بازی با فناوری سه‌بعدی بدون نیاز به هیچ گونه عینک طراحی شده‌است. همچنین این دستگاه از یک کلید تنظیم کننده برای افزایش یا حذف افکت سه بعدی، صفحه نمایش سه بعدی ۳٫۵ اینچ در بالا (رزولوشن ۲۴۰×۸۰۰)، تنظیم کننده افکت سه بعدی، صفحه نمایش لمسی غیر سه بعدی در پایین، حسگر حرکتی و چرخشی، یک دوربین داخلی و دودوربین خارجی برخوردار است. روی سه‌دی‌اس دوربینی سه‌بعدی تعبیه شده که ساخت شرکت شارپ است. تصویر صفحهٔ بالایی بسیار پهن است تا بتواند گرافیک سه‌بعدی با کیفیتی برابر با وی را نشان دهد. صفحه لمسی که در پایین قرار گرفته، به همان اندازه سابق است. همچنین کنسول دستی سه‌دی‌اس به حسگر شتاب‌سنج و آنالوگ کوچکی مجهز خواهد بود.






بازی‌ها

پروفسور لایتون و نقاب معجزه

اسپلینترسل: فرضیهٔ بی‌نظمی

متال گیر سالید سه‌دی

هالیوود ۶۱: این بازی از ۱۵۰ پازل و معما تشکیل شده که باید به حل کردن آن‌ها بپردازید

Giants: Dino Strike: که در صدها میلیون سال پیش اتفاق می‌افتد و تمرکز آن بر روی مبارزات بین حیوانات آن دوره (دایناسورها) خواهد بود.





نینتندو ۳دی‌اس ایکس‌ال

نینتندو در ۲۱ جون ۲۰۱۲، ۳دی‌اس ایکس‌ال (به انگلیسی: 3DS XL) را به بازار عرضه کرد. این دستگاه از نظر سخت افزاری همان ۳دی‌اس می‌باشد که با یک صفحه نمایش ۴٫۸۸ اینچی (۱۲۴ میلیمتر) در بالا و یک صفحه نمایش ۴٫۱۸ اینچی (۱۰۶ میلیمتر) در پایین، ۹۰٪ مساحت نمایش بیشتری را دارا می‌باشد. این دستگاه ۴۶٪ سنگینتیر شده است و وزنی برابر با ۳۳۶ گرم دارد. ظرفیت باتری آن ۱۷۵۰ آمپر ساعت (۸۶٪ بیشتر) می‌باشد که می‌تواند تا ۶٫۵ ساعت (به جای ۵ ساعت) کار کند.

در ۲۸ آگوست ۲۰۱۳ نینتندو دستگاهی با نام نینتندو ۲دی‌اس را معرفی کرد که هم سایز با نینتندو ۳دی‌اس ایکی ال می‌باشد اما صفحه نمایش بالایی آن دو بعدی می‌باشد و دستگاه مانند یک تبلت بدون لولا است.





نینتندو ۲دی‌اس
نینتندو ۲دی‌اس (به انگلیسی: Nintendo 2DS) یک کنسول بازی دستی است که شرکت نینتندو آن را در ۲۸ آگوست ۲۰۱۳ معرفی کرد و تاریخ عرضه آن ۱۲ اکتبر ۲۰۱۳ می‌باشد. این دستگاه یک نینتندو ۳دی‌اس ایکس‌ال می باشد که صفحه نمایش بالایی آن قابلیت برجسته‌بینی را ندارد و همچنین این دستگاه به جای مدل کتابی ۳دی‌اس، شبیه به یک تبلت بوده و لولا ندارد. به گفته رجی فیلس-امای مدیر نینتندو آمریکا، ایده ۲دی‌اس از پیام هشدار برای مصرف کنندگان جوانتر آمده، زیرا ۳دی‌اس برای ۷ سال و بالاتر می باشد.





ای‌پی‌اس‌ایکس‌ای
ای‌پی‌اس‌ایکس‌ای (به انگلیسی: ePSXe) نرم‌افزار امولاتور کنسول پلی‌استیشن ۱ است. این نرم‌افزار به منظور برابرسازی عملکرد کنسول پلی‌استیشن ۱ در محیط رایانه٬ برای انجام بازی‌های اختصاصی کنسول در رایانه طراحی شده است. این نرم‌افزار نخستین بار٬ در ۱۴ اکتبر ۲۰۰۰ عرضه شد. پذیرش pluginهای مختلف و BIOS از ویژگی‌های دیگر این نرم‌افزار می‌باشد. این نرم‌افزارف متداول‌ترین برابرساز برای کنسول پلی‌استیشن می‌باشد.





پی‌سی‌اس‌ایکس
پی‌سی‌اس‌ایکس (به انگلیسی: PCSX) نرم‌افزار امولاتور کنسول پلی‌استیشن ۱ است. این نرم‌افزار به منظور برابرسازی عملکرد کنسول پلی‌استیشن ۱ در محیط رایانه٬ برای انجام بازی‌های اختصاصی کنسول در رایانه طراحی شده است. این نرم‌افزار نخستین بار٬ در ۳۱ آگوست ۲۰۰۰ توسط تیم پی‌سی‌اس‌ایکس طراحی و عرضه شد. از ویژگی‌های این برابرساز٬ قابلیت چندسکویی است و نسخه‌های اختصاصی برای سیستم عامل‌های مختلفی را در بر می‌گیرد. پذیرش pluginهای مختلف و BIOS از ویژگی‌های دیگر این نرم‌افزار می‌باشد.





پی‌سی‌اس‌ایکس۲

پی‌سی‌اس‌ایکس۲ (به انگلیسی: PCSX2) نرم‌افزار امولاتور کنسول بازی پلی‌استیشن ۲ در محیط رایانه است. این نرم‌افزار که برای دو سیستم عامل ویندوز و لینوکس طراحی شده است، قابلیت انجام اکثر بازی‌های انتشاریافته برای پلی‌استیشن ۲ را در محیط ویندوز و لینوکس فراهم می‌کند. نرم‌افزار از ۲۱ زبان پشتیبانی می‌کند. پذیرش pluginهای مختلف و BIOS از ویژگی‌های دیگر این نرم‌افزار می‌باشد. این نرم‌افزار نمی‌تواند بازی‌های کنسول پی‌اس ‍۱ را برابرسازی کند.





پی‌پی‌اس‌اس‌پی‌پی

شبیه‌ساز پلی‌استیشن همراه مناسب برای بازی‌کردن همراه (به انگلیسی: PlayStation Portable Simulator Suitable for Playing Portably) به اختصار پی‌پی‌اس‌اس‌پی‌پی (به انگلیسی: PPSSPP) شبیه‌ساز آزاد پلی‌استیشن همراه برای مایکروسافت ویندوز، اواس ده، لینوکس، آی‌اواس، اندروید، بلک‌بری ۱۰ و سیمبیان با توجه زیاد به سرعت و قابلیت حمل است. در ابتدا در ۱ نوامبر ۲۰۱۲ به‌صورت عمومی تحت مجوز پروانه عمومی همگانی گنو نسخهٔ ۲ یا بعد منتشر شد. پروژهٔ پی‌پی‌اس‌اس‌پی‌پی توسط Henrik Rydgård یکی از مؤسس‌های دلفین به صورت عمومی منتشر شد.
3:44 pm
ادبیات شفاهی

اصطلاح ادبیات شفاهی به سنت‌های شفاهی به جا مانده از گذشته اشاره دارد که مشتمل بر گونه‌های متفاوتی چون حماسه، شعر و نمایشنامه، داستان‌های قومی، تصنیف، افسانه، لطیفه و دیگر گونه‌های قومی و محلی (فولکلور) می‌شود. این نوع ادبیات در هر جامعه‌ای وجود دارد و نمی‌توان آن را محدود به جوامع باسواد و یا متمدن دانست. ادبیات شفاهی معمولاً توسط فولکلورشناسان و یا دانشمندانی که به مطالعات فرهنگی و ادبیات قومی می‌پردازند همچون زبانشناسان، انسان‌شناسان و حتی جامعه‌شناسان مورد تحقیق و بررسی قرار می‌گیرد.





دیگر گونه‌های روایی

فیلم، ویدئو یا نمایش‌های تلویزیونی آن قدر پیشرفت کرده و زیاد شده‌اند که غالباً هم‌شأن ادبیات منثور می‌شوند.
رمان‌های گرافیکی و کتاب‌های کمیک، داستان‌هایی را نقل می‌کنند که به صورت ترکیبی از هنر نقاشی، دیالوگ و متن به صورت مرتب نمایش می‌یابند.




نظریهٔ ادبی
ادبیات را می‌توان از جنبه‌های گوناگون دیگر هم بررسی و طبقه‌بندی کرد. به عنوان نمونه، بخشی از ادبیات که به عنوان نظریه ادبی مطرح می‌شود، اغلب ناشی از تعریفی است که از ارتباط ادبیات و علم، حکایت می‌کند. در واقع می‌توان گفت، واژه-مفهوم نظریه، مبتنی بر نگرش و راهکار علمی است و اگر در تعریف ادبیات، علمی بودنش مورد تردید باشد، ابداع و طرح موضوعی به نام نظریه ادبی، اساساً بلاموضوع خواهد شد. زیرا عده‌ای باور دارند که ادبیات با عواطف و احساسات و خروجی تراوش‌های عاطفی از ذهن و جاری شدن آن بر زبان (گفتار و نوشتار) تأکید بسیار دارند.




گونه‌های ادبی
گونه ادبی به تقسیمات سنتی انواع آثار گوناگون ادبی بر اساس نوع خاصی از نگارش گفته می‌شود. در زیر فهرستی از گونه‌های ادبی نمایش داده شده‌است:
فهرست گونه‌های ادبی

خودزندگینامه، خاطره، خودزندگینامه معنوی
زندگینامه
خاطرات روزانه و وقایع روزانه
ادبیات الکترونیکی
راویان برده
افکار، گفتارهای حکیمانه
داستان
ادبیات کودک
ادبیات کمیک
رمان جنایی
رمان کارآگاهی
رمان ماجراجویی
افسانه، فولکلور
خیال‌پردازی
ادبیات گوتیک (معمولاً هم‌معنی ادبیات ترس است)
داستان تاریخی
ترس
رمان طبی
داستان رازآمیز
رمان فلسفی
رمان سیاسی
رمان عاشقانه
داستان عاشقانهٔ تاریخی
ساگا، ساگای خانوادگی
هزلیات، هجویات
داستان علمی و تخیلی
داستان هیجان‌انگیز
داستان هیجان‌انگیز دسیسه‌ای
داستان هیجان‌انگیز روانشناسی
داستان هیجان‌انگیز سیاسی/رمان جاسوسی
تراژدی




آرایه‌های ادبی
آرایهٔ ادبی در یک اثر باعث ایجاد تأثیر خاصی بر خواننده می‌شود. تفاوت میان آرایه‌های ادبی و گونه‌های ادبی مانند تفاوت تاکتیک‌های نظامی و استراتژی نظامی است. بنابراین با این که داستان دیوید کاپرفیلد در برخی جاها از هزل استفاده می‌کند اما به گونه کمیک تعلق دارد و نه گونه هزل. در عین حال، خانه متروک آن قدر از هزل استفاده می‌کند که باعث می‌شود این اثر را در زمرهٔ هزلیات قرار دهیم. این گونه‌است که استفادهٔ مکرر از یک آرایهٔ ادبی باعث می‌شود تا یک گونه جدید به وجود آید، همان طور که در مورد یکی از نخستین رمان‌های مدرن به نام پاملا (رمان) اثر ساموئل ریچاردسون اتفاق افتاد. در این اثر آن قدر از صنعت نامه‌نگاری استفاده شد که باعث شد رمان‌های نامه‌نگاری که چند صباحی بود که باب شده بودند، قدرت گرفته و خود به یک گونه ادبی جداگانه تبدیل شوند.




نقد ادبی

نقد ادبی، بررسی و نقد یک اثر ادبی است که در برخی موارد باعث پیشبرد کیفیت اثر ادبی در حال تکمیل می‌شود. شیوه‌های نقد ادبی گوناگونی وجود دارند که هر کدام می‌توانند برای نقد یک اثر به صورت دیگر یا نقد جنبه‌های متفاوت یک اثر به کار روند. هم چنین نقد ادبی قوانین، موازین و دلایل مقبولیت و رد آثار ادبی را مورد مطالعه قرار می‌دهد، حقیقت هنری را در یک اثر ادبی می‌شناسد و می شناساند، ارزش‌های نهفته و نامکشوف آن را کشف و آشکار می‌سازد، و سره را از ناسره، و قوی را از ضعیف در آثار ادبی جدا می‌سازد و تفکیک می‌کند. نقد ادبی بر اساس این که از کدام زاویه دید به اثر ادبی نگاه و بر مبنای چه موازینی آن را تحلیل و ارزیابی می‌کند به انواع گوناگونی بخش‌بندی می‌شود. نخستین و مهم ترین تقسیم‌بندی عبارت است از:

نقد معناشناسانه
نقد زبان‌شناسانه
نقد نمادشناسانه




ادبیات فارسی

ادبیّات فارسی یا ادبیات پارسی به ادبیاتی گفته می‌شود که به زبان فارسی نوشته شده باشد. ادبیات فارسی تاریخی هزار و صد ساله دارد. شعر فارسی و نثر فارسی دو گونه اصلی در ادب فارسی هستند. برخی کتابهای قدیمی در موضوعات غیرادبی مانند تاریخ، مناجات و علوم گوناگون نیز دارای ارزش ادبی هستند و با گذشت زمان در زمره آثار کلاسیک ادبیات فارسی قرار گرفته‌اند.

ادبیات فارسی ریشه در ادبیات باستانی ایران دارد که تحت تاثیر متون اوستایی در دوران ساسانی به زبان‌های پارسی میانه و پهلوی اشکانی پدید آمد. ادبیات فارسی نو نیز پس از اسلام و با الگوبرداری از ادبیات عربی در نظم و ریشه‌های دبیری و نویسندگی دوران ساسانی که ادبیات منثور عربی را ایجاد کرده بود در زمینه نثر متولد شد. ادبیات شفاهی فارسی نیز به همان سبک باستانی خود ادامه یافت.

ادبیات فارسی موضوعاتی مانند حماسه و روایات و اساطیر ایرانی و غیر ایرانی، مذهب و عرفان، روایت‌های عاشقانه، فلسفه و اخلاق و نظایر آن را در برمی‌گیرد. حسب موضوع مورد کاربرد در یک آفریده ادبی فارسی آن را در حیطه ادبیات حماسی، غنایی، تعلیمی یا نمایشی قرار می‌گیرد.

ادبیات فارسی چهره‌های بین‌المللی شناخته شده‌ای دارد که بیشتر آن‌ها شاعران سده‌های میانه هستند. از این میان می‌توان به رودکی، فردوسی، نظامی، خیام، سعدی، مولانا و حافظ اشاره کرد.گوته معتقد است ادبیات فارسی، یکی از چهار ارکان ادبیات بشر است.




ادبیات ایران پیش از اسلام
ادبیات در ایران پیش از اسلام به سروده‌های اوستا در حدود 1000 قبل از میلاد باز می‌گردد. این سروده‌ها که بخشی از سنت شفاهی ایرانیان باستان بوده‌اند سینه به سینه منتقل شده و بعدها بخش‌های کتاب اوستا را در دوران ساسانی پدید آوردند. اوزان باستانی شعر در ایران ضربی و هجایی بودند و به نظر می‌رسد این شیوه در زبان فارسی باستان نیز مورد استفاده بوده‌است. در دورهٔ اشکانیان ادبیات ایران تحت تاثیر نفوذ هلنیسم دچار دگرگونی شد. خنیاگران پارتی سرودهای محلی که تا پس از اسلام نام پهلوی نیز داشتند را قرائت می‌کردند و این نوع شعر با آلات موسیقی توأم می‌شده‌است. با نفوذ فرهنگ مانوی در ممالک ایران و هنرگرایی آنان نوعی ادبیات شعرگونه مانوی به زبان‌های پارتی، پارسی میانه و سغدی در ایران پدید آمد. در آثار به دست آمده از واحهٔ تورفان در کشور چین آثار فارسی زیادی کشف شده که به این مقوله باز می‌گردند. در دوران ساسانیان نگارش بهبود یافت و آثار فقهی و دینی و داستانی زیادی به نگارش درآمد که برخی مانند درخت آسوریک، یادگار زریران (هردو از دورهٔ اشکانی) ، کارنامه اردشیر بابکان و ماتیکان یوشت فریان دارای جنبه‌های ادبی نیز بودند. با فروپاشی شاهنشاهی ساسانی بسیاری از این متون از میان رفت و برخی نیز توسط زرتشتیان نجات یافت و عمدتاً به هندوستان منتقل گردید که امروزه به ادبیات پهلوی شهرت دارند. خط مورد استفاده در دوران پیش از اسلام برای نگارش آثار ادبی خط پهلوی، خط مانوی و خط سغدی بوده‌است و برخی آثار هم به پازند نوشته شده و به دین دبیره بوده‌اند. گاهی بهرام گور شاه ساسانی را دارای قریحه شاعرانه توصیف کرده و ابیاتی را بدو منسوب ساخته‌اند.




تاریخ ادبیات کلاسیک ایران

ادبیات کلاسیک فارسی در دوران اولیه اسلام در ایران که تحت حاکمیت عرب‌های اموی و حکمرانان محلی آنان بود به صورت شفاهی آغاز به کار کرد. در این دوران نشانه‌هایی از علاقهٔ مردم به شعر کهن در برخی متون ثبت شده‌است که ترانهٔ کودکان بلخ و بصره نمونه‌هایی از آن است. به هرحال تحت تأثیر صنعت شعری عرب، گونه‌ای جدید از ادبیات در ایران پدید آمد که بیشتر مبتنی بر شعر بود. این شعر قالبی، گاهی در قالب‌های بومی عرب و گاهی در قالب‌های ابداعی ایرانی سروده می‌شد.

در زمان بغتسما (۲۰۵ - ۲۵۹ ه. ق.) شاعری به نام حنظله بادغیسی (ف.۲۲۰) ظهور کرد. در عهد بغتسما محمد بن وصیف و فیروز مشرقی و ابوسلیک گرگانی به سرودن شعر پرداختند. پس از آن در دورهٔ حاکمیت عباسیان و فرمان یافتن عمال ایران عباسیان برای حکم راندن بر بخش‌هایی از سرزمین‌های ایران زبان فارسی دارای گونه‌هایی از شعر شد که عمدتاً قطعه‌های دوبیتی بود. در دوره‌های بعدی این آثار با روی کار آمدن سامانیان گسترش یافت. با این‌حال نویسندهٔ کتاب تاریخ سیستان آغاز ادبیات فارسی رسمی را به دورهٔ صفاریان و شاعرانی مانند محمد وصیف سگزی و بسام کورد می‌رساند.





در سده‌های اولیه اسلامی

در دورهٔ سامانی شعر و نثر فارسی هر دو راه کمال سپرد. در شعر شهید بلخی، رودکی سمرقندی، ابو شکور بلخی، ابو الموید بلخی، منجیک ترمذی، دقیقی طوسی، کسائی مروزی، عماره مروزی. در نثر رساله در احکام فقه حنفی تصنیف ابوالقاسم بن محمد سمرقندی، شاهنامه ابو منصوری، کتاب گرشاسب و عجائب البلدان هر دو تألیف ابو الموید بلخی، ترجمهٔ تاریخ طبری توسط ابو علی بلعمی، ترجمهٔ تفسیر طبری توسط گروهی از دانشمندان، حدود العالم (در جغرافیا)، رساله استخراج تالیف محمد بن ایوب حاسب طبری پرداخته شد.

در دورهٔ آل بویه منطقی رازی و غضایری در شعر نامبردارند و در نثر دانشنامهٔ رازی علایی و رگ‌شناسی به قلم ابن سینا پرداخته شد و ابوعبید جوزانی بخش ریاضی دانشنامه را به رشتهٔ تحریر درآورد و قصهٔ حی بن یقظان به فارسی ترجمه و شرح شد.

در دورهٔ غزنوی فردوسی، عنصری بلخی، عسجدی، فرخی سیستانی و منوچهری شعر فارسی سبک خراسانی را به کمال رسانیدند و ابو نصر مشکان نویسندهٔ مکتوبات درباری سبکی بدیع در نثر پدید آورد.





سلجوقیان و خوارزمشاهیان

در زمان سلجوقیان و خوارزمشاهیان شاعران بزرگ چون اسدی، ناصرخسرو، قطران تبریزی، مسعود سعد سلمان، عمر خیام، امیرمعزی، انوری، خاقانی، نظامی، ازرقی، ادیب صابر، رشید وطواط، ظهیر فاریابی، جمال‌الدین اصفهانی، مجیر بیلقانی، ابوالفرج رونی، سیدحسن غزنوی، عبدالواسع جبلی، سنایی، عطار، مختاری غزنوی، عمعق بخاری و جز آنان ظهور کردند.

در نثر نمایندگانی مانند نظام‌الملک نویسندهٔ سیاست‌نامه، امیر کی‌کاووس مولف قابوس‌نامه، محمدبن منور نویسندهٔ اسرارالتوحید، عطار نویسندهٔ تذکرةالاولیاء، گردیزی مولف زین‌الاخبار، ابوالفضل بیهقی نویسندهٔ تاریخ بیهقی، راوندی نویسنده راحةالصدور، غزالی مولف کیمیای سعادت، نصرالله‌بن عبدالحمید مترجم کلیله و دمنه، نظامی عروضی مولف چهار مقاله، رشید وطواط نویسندهٔ حدائق‌السحر، حمیدالدین بلخی نویسندهٔ مقامات حمیدی، زین‌الدین اسماعیل مؤلف ذخیره خوارزمشاهی (در طب) ظهور کردند.




حملهٔ مغول و دوران تیموری
شعر فارسی در دورهٔ مغول بر روی هم متمایل به سادگی و روانی بود و اگر چه بعضی شاعران به پیروی از قدما یا به سبب تمایل به آرایه‌های ادبی و تکلف‌های شاعرانه به شعر مصنوع روی آوردند؛ این امر عمومیت نداشت و حتی همان شاعران مقلّد و گاه متصنع، در مقابل اشعار دشواری که به منظور اظهار مهارت و استادی‌شان می‌سرودند، اشعار سادهٔ بسیار داشتند که قصّهٔ دل و ندای ذوقشان بود. بیشتر مثنوی‌ها و همهٔ غرل‌ها و غالب قصیده‌ها به زبان سادهٔ روان و گاه نزدیک به زبان محاوره ساخته می‌شد. یکی از سبب‌های سستی برخی از بیت‌ها و یا به کار بردن ترکیب‌های نازل در پاره‌ای از شعرهای این دوره، همین نزدیکی به زبان محاوره‌است؛ اما اینکه بیشتر شاعران، به خصوص غزل‌سرایان، در پایان این دوره به زبان سادهٔ تخاطب متمایل شده بودند؛ به این علّت بود که رابطهٔ گروهی از آنان با آثار استادان بزرگ پیشین نقصان یافته و نیز دسته‌ای از آن شاعران ترک‌زبانی بودند که فارسی را می‌آموختند و هنگام سخن‌گویی ناگزیر ساده‌گویی می‌کردند. همراه این سادگی، بیان یک خاصیت دیگر توجّه به نکته‌سنجی و نکته‌یابی و نکته‌گویی است؛ یعنی گنجانیدن نکته‌هایی باریک در شعرها همراه با خیال دقیق و نازک‌بینی تام که معمولاً از آن‌ها در شعر به مضمون تعبیر می‌شود. چنین نازک‌خیالی‌ها و نکته‌پردازی‌ها در شعر فارسی، به ویژه شعر غنایی ما از قدیم وجود داشت؛ امّا هر چه از قرن‌های پیشین به زمان‌های متأخّر نزدیک شویم، قوّت آن را محسوس‌تر و به همان نسبت سادگی الفاظ را برای سهولت بیان بیشتر می‌یابیم. در قرن‌های هفتم و هشتم، شاعرانی چون خواجو و سلمان و به خصوص حافظ توانسته‌اند، نکته‌های دقیق بسیار در الفاظ عالی منتخب بگنجانند و خواننده را گاه از قدرت شگفت‌انگیز خود به حیرت افکنند و همین توانایی ساحرانه است که باعث شد جانشینان آنان و به ویژه شیفتگان حافظ، دنبالهٔ کارش را در نکته‌آفرینی بگیرند؛ غافل از آن که «قبول خاطر و لطف سخن خدادادست». لازمهٔ پیروی از نکته‌آفرینی‌های حافظ احراز قدرت فکری و لفظی اوست؛ ولی شاعران عهد تیموری غافل از این اصل به گونه‌ای روزافزون به تکاپوی یافتن نکته‌های باریک افتادند و در گیرودار این تکاپو گاهی از رعایت جانب الفاظ باز ماندند و با این عمل مقدمات ایجاد سبکی را در ادبیات فارسی فراهم کردند که از آغاز قرن دهم، قوت آشکار یافت و در دورهٔ صفویان به تدریج کار را به جایی کشانید که یکی از سرآمدان شیوهٔ خیال‌پردازی میرزا جلال اسیر در اسارت مطلق مضامین افتاد و در شکنجه‌های این اسارت مطلق، گاه زبان مادری خود را در ترکیب الفاظ از یاد برد و از بیان عبارت‌های نامفهوم ابا نکرد. سخن در این است که هر چه از آغاز این عهد، به پایان آن نزدیک‌تر شویم، مبالغه در مضمون‌یابی و مضمون‌سازی را بیشتر و به همان نسبت دقت در الفاظ و یکدست نگاه داشتن آن و انتخاب را در آن کمتر می‌بینیم. بی‌شک گرد مضمون‌ها و نکته‌های تازهٔ بدیع در شعر، خاصه در غزل، گردیدن بسیار شایسته و در خور است؛ بدان شرط که اوّلاً در این راه مبالغه نکنند و ثانیاً به خاطر معنی لفظ را مهمل نگذارند؛ ولی بیان از این نکته خالی از فایده نیست که سخن‌گویان این عهد نکته‌پردازی و مضمون‌یابی را از وظایف شاعر می‌پنداشتند و شعر سادهٔ بی‌نکته را ماندنی نمی‌دانستند.

در این دوره سعدی نویسندهٔ بوستان, گلستان و غزلیات، مولوی صاحب مثنوی معنوی و غزلیات شمس، محمود شبستری صاحب مثنوی گلشن راز، کمال‌الدین اسماعیل، همام تبریزی، اوحدی مراغه‌ای گویندهٔ جام جم، امیرخسرو دهلوی، خواجوی کرمانی، ابن یمین، سلمان ساوجی، حافظ شیرازی، و نزاری قهستانی در شعر پدید آمدند.

دورهٔ تیموریان دنبالهٔ دورهٔ مغول محسوب می‌شود. در عهد تیموری جامی شاعر ظهور کرد. در عهد مغول و تیموری نویسندگانی ارجمند برخاستند، مانند عطا ملک جوینی مؤلف تاریخ جهانگشا، منهاج سراج مؤلف طبقات ناصری، ابوالشرف ناصح گلپایگانی مترجم تاریخ یمینی، رشید الدین فضل‌الله مدون و جامع جامع التواریخ، شهاب الدین عبدالله نویسندهٔ تاریخ وصاف، حمدالله مستوفی نویسندهٔ تاریخ گزیده، حافظ ابرو مؤلف زبده التواریخ، نظامی شامی نویسندهٔ ظفر نامه، میر خواند مؤلف روضه الصفاء (همه در تاریخ)، عوفی نویسندهٔ لباب الالباب و جوامع الحکایات، دولتشاه مؤلف تذکره الشعراء، محمد بن قیس نویسنده المعجم (در ادب و انواع آن)، نصیرالدین طوسی نویسنده اخلاق ناصری و اساس الاقتباس، جلال الدین دوانی نویسندهٔ اخلاق جلالی، حسین واعظ نویسنده اخلاق محسنی و انوار سهیلی (در اخلاق و فنون و حکمت).




دوران نو

در دورهٔ صفویان نثرنویسانی مانند خواند میر نویسندهٔ حبیب السیر، ابن بزاز نویسندهٔ صفوه الصفاء، حسن بیک روملو مؤلف احسن التواریخ، اسکندر منشی مؤلف عالم آرای عباسی، احمد بن نصرالله نویسندهٔ تاریخ الفی، محمد یوسف بن شیخ مؤلف منتخب التواریخ، ابوالفضل ابن مبارک مؤلف اکبر نامه (در تاریخ)، ظهور کردند و در شعر محتشم کاشی، عرفی، صائب، بابا فغانی، هاتفی، هلالی، اهلی، وحشی، کلیم، نامبردارند.

در دورهٔ افشاریان، در میان بعضی از ادیبان و شاعران، اندیشه‌هایی در رد سبک هندی پدید آمد. برخی شاعران و نویسندگان در دورهٔ زندیان و قاجار مثل هاتف و پسر او سحاب، مشتاق اصفهانی، عاشق اصفهانی، و آذر بیگدلی (لطفعلی بیک شاملو) بازگشت به سبک قدیم (سبک خراسانی) کردند و شاعرانی مانند مجمر، صبا، وصال شیرازی، قاآنی، فروغی بسطامی، سروش، محمود خان ملک الشعراء شیبانی و جز آنان نماینده این سبک‌اند.طاهره قرةالعین یکی از زنان شاعر این دوران است. در نثر رضاقلی هدایت مولف مجمع الفصحاء متمم روضه الصفا و ریاض العارفین، لسان‌الملک سپهر مولف ناسخ التواریخ، نویسندگان نامهٔ دانشوران، اعتماد السلطنه مولف مرآت البلدان و غیره شهرتی یافته‌اند.




ادبیات دوران نوین ایران
در دورهٔ مشروطیت تحولی در روش فکر شاعران و نویسندگان پیدا شد. ادیب‌الممالک فراهانی، ادیب پیشاوری، پروین اعتصامی، محمد تقی بهار، افسر، ایرج، شوریده، عارف، عشقی، وحید دستگردی، یاسمی، یغما و گروهی از معاصران نمایندگان شعر این دوره هستند و بی‌بی خانم استرآبادی، علی اکبر دهخدا، جمال زاده، صادق هدایت، محمد قزوینی، عباس اقبال، زین العابدین مراغه‌ای، محمد مسعود، رشید یاسمی، عبدالحسین زرین کوب، صادق چوبک و گروهی از معاصران نماینده شعب مختلف نثر این دوره به شمار می‌روند.




انواع ادبی
موضوع مورد بحث در اثر ادبی و نیز حالت روحی و فکری پدیدآورنده اثر آن را به یک نوع خاصی در ادبیات سوق می‌دهد که به چهار دسته حماسی، تعلیمی، غنایی و نمایشی تقسیم می‌شود. هر کدام از این انواع ویژگی‌های خاص خود را دارند که در آثاری که در آن نوع ویژه به کار رفته نمایان است.
ساعت : 3:44 pm | نویسنده : admin | مطلب قبلی | مطلب بعدی
دنیای ادبیات | next page | next page